Financiën

Toelichting financiën

De verschillen tussen de jaarschijven 2026 en 2027 groter dan € 100.000 lichten wij toe.

Lasten:
Onderwijs
De hogere lasten in 2027 zijn voornamelijk het gevolg van de voorgenomen investeringen voor onderwijshuisvesting. In de begroting 2027 is rekening gehouden met kapitaallasten en rentelasten die voortvloeien uit investeringen rondom de scholen in de Waldervaart, nieuwbouw Burgemeester De Wildeschool en de verplaatsing van VierTaal College naar het Regius college. In totaal gaat dit om een bedrag van € 907.000.

Voor het uitvoeren van de voor en vroegschoolse educatie zijn in 2026 meer middelen ontvangen vanuit het Rijk dan het standaardbedrag in onze begroting. Dit extra incidentele bedrag van € 173.000 is ook in 2026 aan de lastenkant geraamd om in te zetten voor het bestemde doel. Wel zorgt dit incidentele bedrag voor een afwijking ten opzichte van 2027(zie baten).

Op basis van het CUP zijn de budgetten vanaf 2027 verhoogd met een totaalbedrag van
€ 200.000,-. Hieronder kunt u zien waar dat betrekking op heeft:

• Het versterken van de schoolgebouwen met aanvullende functies en activiteiten, waarmee we de rol vergroten als ontmoetingsplek en dragen wij bij aan het behoud van scholen in onze kernen. In de begroting 2027 is een bedrag van € 200.000 opgenomen om hier invulling aan te geven.

Sport cultuur kunst
De hogere lasten in 2027 worden verklaard door de hogere kapitaallasten ad € 173.000 van voorgenomen investeringen in sportvoorzieningen en het regulier groot onderhoud. Dit heeft te maken met het verder verduurzamen van de diverse accommodaties in de vorm van led verlichting en het uitvoeren van noodzakelijke renovaties van sportvelden en andere sportvoorzieningen. Deze renovaties en het reguliere groot onderhoud worden ook weer onttrokken uit de reserve buitensportaccommodaties en uit de reserve gemeentelijke gebouwen voor het uitvoeren van het meerjarenonderhoudsplan.
Daarnaast is In de raadsvergadering van 4 november 2025 een besluit genomen om het plan Groenoord verder uit te werken. Daarbij is ook het besluit genomen om de sloopkosten van de Groeneweghal in de begroting 2027 op te nemen. Dit gaat om een bedrag van € 445.000,-.

Vanuit het Rijk zijn in 2026 aanvullende middelen ontvangen van € 141.000 voor de bibliotheek in de vorm van een decentralisatie-uitkering. Deze middelen zijn bedoeld om het bibliotheekaanbod te versterken, zoals investeringen in gebouwen, collecties, programmering of digitale voorzieningen. Deze uitkering is een tijdelijke regeling die gemeenten helpt om hun bibliotheekvoorziening toekomstbestendig te maken. Deze middelen die een incidenteel karakter hebben zijn niet toegekend in 2027, waardoor het budget voor de bibliotheek in 2027 lager is.
In 2026 is eenmalig een bijdrage van € 80.000 beschikbaar gesteld voor de renovatie van sporthal De Doorbraak. De lasten op dit onderdeel zijn daardoor in 2027 lager.

Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg
De hogere lasten in 2027 ten opzichte van 2026 zijn het gevolg van de in de kadernota meegenomen indexatie op de zorgkosten, Voor de jeugd is een percentage van 3,53% verwerkt en voor de Wmo een percentage van 3,74% (bron CBS en NVZ). Deze indexaties zorgen voor een verhoging van in totaal € 826.000 in 2027.

Op basis van het CUP zijn de budgetten vanaf 2027 verhoogd voor een totaalbedrag van
€ 50.000,-. Hieronder kunt u zien waar dat betrekking op heeft:

• We stimuleren jongeren in de leeftijd van 12 tot 17 jaar om deel te nemen aan activiteiten waarbij zij elkaar ontmoeten, daarbij maken we gebruik van bestaande structuren, onze “ketenpartners"'. In de begroting 2027 is een bedrag van € 50.000 opgenomen om hier invulling aan te geven.

Armoede en eenzaamheid
In de kadernota zijn voor 2027 extra middelen van € 156.000 meegenomen om het lokaal vervoersnetwerk te verstevigen. De komende 4 jaar verstevigen we het bestaande vervoersnetwerk door te sturen op samenwerking en daar waar nodig uitbreiding te realiseren. Daarnaast sluiten we aan bij de regionale ontwikkeling en de daarbij behorende uitvoering. Op deze manier werken we toe naar een centraal gestuurd systeem voor het doelgroepenvervoer waarbij we aansluiten op het reguliere OV en houden we alle kernen bereikbaar.

Op basis van het CUP zijn de budgetten vanaf 2027 verhoogd met een totaalbedrag van
€ 275.000,-. Hieronder kunt u zien waar dat betrekking op heeft:

• Het aanbod van laagdrempelige ontmoetings- en ontwikkelactiviteiten voor jongeren is uitgebreid, waarbij bestaande voorzieningen en partners optimaal worden benut. Middelen zijn benodigd voor extra begeleiding van de participatie en activiteiten samenwerkingspartners. In de begroting 2027 is een bedrag van € 75.000 opgenomen om hier invulling aan te geven.
• Inwoners kunnen via een herkenbare toegang eenvoudig gebruikmaken van gemeentelijke regelingen, voorzieningen en ondersteuning. We ontwikkelen stevige lokale teams als herkenbare en laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning. In lijn met de Hervormingsagenda Jeugd organiseren we hulp zichtbaar, toegankelijk en dichtbij, zodat inwoners eenvoudiger de weg vinden naar passende ondersteuning en voorzieningen. We werken hierin regionaal samen, met ruimte voor lokale accenten. In de begroting 2027 is een bedrag van € 200.000 opgenomen om hier invulling aan te geven.

Werk en inkomen
De gemeenschappelijke bijdrage van de Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid (Grga) is verhoogd met een indexatie van 7,6% vanaf 2027. Dit percentage is conform de door de gemeente vastgestelde regeling financiële uitgangspunten (FUGR). Op basis van deze gegevens wordt de bijdrage van de gemeente Schagen aan de Grga in 2027 verhoogd met € 651.000,-.

Op basis van het CUP zijn de budgetten vanaf 2027 verhoogd voor een totaalbedrag van
€ 72.000,-. Hieronder kunt u zien waar dat betrekking op heeft:

• We gaan door met cursussen in budgetteren en Kindpakket "meedoen in de Noordkop". We ondersteunen schoolbesturen om op scholen aandacht aan budgettering te geven. Er is een aanpak voor vroegsignalering van financiële problemen gerealiseerd, waardoor inwoners eerder passende ondersteuning ontvangen. In de begroting 2027 is een bedrag van € 72.000 opgenomen om hier invulling aan te geven.

Volksgezondheid
De gemeenschappelijke bijdrage van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden is verhoogd met een indexatie van 7,6% vanaf 2027. Dit percentage is conform de door de gemeente vastgestelde regeling financiële uitgangspunten (FUGR). Op basis van deze gegevens wordt de bijdrage van de gemeente Schagen in 2027 verhoogd met € 129.000,-.

De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten in werking gesteld om diverse afspraken uit te kunnen voeren. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. De vergoedingen die vanuit het Rijk worden ontvangen voor deze Brede SPUK regeling lopen tot en met 2026. Hierdoor zijn deze middelen ad € 206.000 niet meer beschikbaar in 2027 (zie ook baten).

Op basis van het CUP zijn de budgetten vanaf 2027 verhoogd met een totaalbedrag van
€ 170.000,-. Hieronder kunt u zien waar dat betrekking op heeft:

• We zien sport en bewegen als verbindend voor inwoners en een belangrijk onderdeel van het maatschappelijk leven. In de begroting 2027 is een bedrag van € 150.000 opgenomen voor het opstellen van een nota gezondheidsbeleid om hier invulling aan te geven.
• We bevorderen de mentale gezondheid van onze inwoners en geven invulling aan onze verantwoordelijkheid op het gebied van suïcidepreventie. Daarbij zetten we regionaal in op vroegsignalering, bewustwording, samenwerking tussen betrokken organisaties en laagdrempelige toegang tot passende hulp. In de begroting 2027 is een bedrag van € 20.000 opgenomen voor suïcidepreventie om hier invulling aan te geven.

Nieuwkomers
De lagere lasten in 2027 ten opzichte van 2026 hebben grotendeels te maken met de realisatie van de 30 tijdelijke woningen in Dirkshorn-Noord € 1.037.000,-. Verder hebben de lagere lasten in 2027 te maken met een aantal regelingen die in 2026 aflopen zoals de Huisvesting grote gezinnen en de HAR+ regeling voor statushouders € 698.000,-. Voor beiden hebben we dan ook lagere baten in 2027. Verder hebben we een decentralisatie uitkering aangevraagd en ontvangen voor de aanpak overlastgevende asielzoekers € 50.000,-. Van deze middelen worden onder andere extra sport en activiteiten georganiseerd. Overige € 182.000,-.

Baten :
Onderwijs
Voor het uitvoeren van de voor en vroegschoolse educatie zijn in 2026 meer middelen ontvangen vanuit het Rijk dan het standaardbedrag in onze begroting. Dit extra incidentele bedrag van € 173.000 is ook in 2026 aan de lastenkant geraamd om in te zetten voor het bestemde doel. Wel zorgt dit incidentele bedrag voor een afwijking ten opzichte van 2027 (zie lasten).

Jeugd en gezin
De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten in werking gesteld om diverse afspraken uit te kunnen voeren. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. De vergoedingen die vanuit het Rijk worden ontvangen voor deze Brede SPUK regeling lopen tot en met 2026. Hierdoor zijn deze middelen ad € 131.000 niet meer beschikbaar in 2027.

Sport cultuur kunst
Ook bij deze doelstelling worden er tot en met 2026 middelen ontvangen voor de Brede SPUK-regeling. Vanaf 2027 zijn deze middelen ad € 225.000 niet meer beschikbaar vanuit deze regeling.

Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg
Ook bij deze doelstelling worden er tot en met 2026 middelen ontvangen voor de Brede SPUK-regeling. Vanaf 2027 zijn deze middelen ad € 102.000 niet meer beschikbaar vanuit deze regeling.

Volksgezondheid
Ook bij deze doelstelling worden er tot en met 2026 middelen ontvangen voor de Brede SPUK-regeling. Vanaf 2027 zijn deze middelen ad € 206.000 niet meer beschikbaar vanuit deze regeling (zie lasten).

Nieuwkomers
De lagere baten in 2027 ten opzichte van 2026 hebben te maken met de subsidieregeling voor de realisatie van de 30 tijdelijke woningen in Dirkshorn-Noord die in 2026 zijn afgerond € 1.037.000,-. Verder hebben de lagere baten in 2027 te maken met een aantal regelingen die in 2026 aflopen zoals de Huisvesting grote gezinnen en de HAR+ regeling voor statushouders € 698.000,-. Voor beiden hebben we dan ook lagere lasten in 2027. Verder hebben we ook lagere baten doordat de regeling voor de opvang van ontheemden Oekraïners met ingang van 2027 wijzigt. In 2026 ontvangen we een normvergoeding van € 44,- per bed per dag per opgevangen Oekraïense ontheemde. Vanaf 1 januari 2027 worden in de nieuwe bekostigingsregeling de directe kosten per locatie vergoed en ontvangen we een normvergoeding van € 11,- per dag per bed voor alle doelgroepen nieuwkomers € 2.360.000,-. Overig € 31.000,-.

Reserves:
Toevoegingen
Per saldo vindt er in 2027 een lagere storting van € 2.207.000,- in de reserve nieuwkomers plaats ten opzichte van het jaar 2026. Dit bestaat uit een hogere toevoeging van € 2.479.000,- en een lagere onttrekking van € 272.000,- (zie onttrekkingen). Per abuis is dit niet gesaldeerd. De lagere toevoeging wordt grotendeels veroorzaakt door de lagere baten van de nieuwe bekostigingsregeling. Deze regeling is minder gunstig voor Schagen en vergoedt vanaf 1 januari 2027 de directe kosten per locatie, we ontvangen een normvergoeding van € 11,- per dag per bed voor alle doelgroepen nieuwkomers € 2.360.000,- (N). Omdat we nog in afwachting waren van de nieuwe bekostigingsregeling staan in 2027 nog wat lagere lasten voor het programma nieuwkomers begroot € 153.000,- (V).

Onttrekkingen:
In 2027 wordt er meer onttrokken uit de reserve onderwijs € 828.000. Dit komt door de grotere voorgenomen investeringen in het kader van de onderwijshuisvesting, waarbij de kapitaallasten van de scholen in de Waldervaart, nieuwbouw Burgemeester De Wildeschool en de verplaatsing van VierTaal College naar het Regius college het grootste verschil opleveren. Ook wordt er minder onttrokken uit de reserve buitensportaccommodaties € 97.000 conform het meerjarenonderhoudsplan voor de verdere verduurzaming van de sportaccommodaties. Daarnaast zorgt de lagere onttrekking aan de reserve nieuwkomers van € 272.000 in 2027 zoals bij de toevoegingen omschreven voor het verdere verschil.