Algemeen

In Schagen bouwen we verder aan een sterke basis voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen en kinderen zich goed kunnen ontwikkelen. In een tijd waarin er veel verandert, vinden wij het belangrijk dat inwoners kunnen rekenen op een gemeente die dichtbij staat, hulp biedt als dat nodig is en problemen zoveel mogelijk voorkomt. Daarom werken we ook in 2027 voor het behouden en versterken van voorzieningen die bijdragen aan gezondheid, ontwikkeling, ontmoeting en meedoen. 

We gaan verder met het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Daarmee werken we aan inclusieve en duurzame schoolgebouwen. Scholen moeten voor ieder kind toegankelijk zijn, veilig zijn en klaar zijn voor de toekomst. Zo dragen we bij aan gelijke kansen en een goede start voor onze jeugd. 

Ook gaan we door met het vernieuwde kunst- en cultuurbeleid. Kunst en cultuur brengen mensen samen, helpen bij het ontwikkelen van talenten en maken onze gemeente aantrekkelijker en leefbaarder. We investeren daarom in een toegankelijk aanbod voor inwoners van alle leeftijden. 

Daarnaast werken we verder aan de integrale aanpak van maatschappelijk vastgoed. Op basis van het vastgoedbeleid dat in 2025 is vastgesteld werken we aan een samenhangend aanbod van gebouwen voor sport, cultuur, ontmoeting, onderwijs en maatschappelijke ondersteuning. Zo zorgen we ervoor dat voorzieningen beschikbaar en bereikbaar blijven voor onze inwoners. 

In 2027 besteden we extra aandacht aan preventie. We versterken het jeugd- en jongerenwerk, ondersteunen ouders en opvoeders en investeren in vroegsignalering. Zo zien we problemen eerder en kunnen we op tijd ondersteuning bieden. Ook blijven we inwoners ondersteunen via de voorzieningen en wettelijke taken binnen het sociaal domein, zodat iedereen die hulp nodig heeft deze kan krijgen. 

Tegelijkertijd staan we voor uitdagingen. De vraag naar ondersteuning in de jeugdhulp, Wmo en bestaanszekerheid blijft hoog. Daarom blijven we investeren in de sociale basis en in samenwerking met onze maatschappelijke partners. We stimuleren ontmoeting, een gezonde leefstijl, vrijwilligerswerk, welzijn en meedoen in de samenleving. Zo versterken we de veerkracht van inwoners en gemeenschappen.

Dit doen we samen met gemeenten in de regio, het onderwijs, zorg- en welzijnsorganisaties, verenigingen, vrijwilligers en het Rijk. De Regiovisie Sociaal Domein blijft daarbij een belangrijk kader voor onze samenwerking. Door samen op te trekken werken we aan een gemeente waarin inwoners gezond, veilig en naar vermogen mee kunnen doen. Zo houden we Schagen ook in de toekomst leefbaar, betrokken en sociaal sterk voor iedereen. 

Ruimtelijke ontwikkeling en woningbouw

We werken aan een sterke en evenwichtige groei van de gemeente Schagen. Daarbij staat het zorgen voor voldoende en passende woningen centraal.
Door de bouw van rond de 1.800 woningen in de periode 2026-2030 werken we aan het versterken van de leefbaarheid, vitaliteit en toekomstbestendigheid van zowel de stad als de dorpen. Daarbij kiezen we voor groei die aansluit bij de behoefte van inwoners, met ruimte voor woningbouw in alle kernen en maatwerk voor de kleinste dorpen. 

Betaalbaarheid is daarbij belangrijk. We willen dat starters, jongeren, gezinnen, senioren en andere doelgroepen passende woonruimte kunnen vinden en houden. Daarom zorgen we voor zo veel mogelijk betaalbare huur- en koopwoningen. We stimuleren bouwvormen en regelingen die deze woningen ook voor toekomstige generaties betaalbaar en bereikbaar houden. Daarnaast bieden we ruimte aan innovatieve woonvormen, zoals collectief particulier opdrachtgeverschap  (CPO, hierbij ontwikkelen en bouwen toekomstige bewoners samen hun woningen. Zij hebben veel invloed op het ontwerp en de uitvoering van het project) en manieren van wonen die mensen helpen om langer zelfstandig te wonen. 

We hebben speciale aandacht voor inwoners met specifieke woonbehoeften. Daarom investeren we in geschikte woonzorgconcepten voor ouderen. Ook zorgen we voor voldoende mogelijkheden voor jongeren en starters en voor passende huisvesting voor kwetsbare inwoners die niet in een reguliere woning kunnen wonen. Zo zorgen we voor passende woningen voor verschillende doelgroepen en versterken we de verbondenheid en leefbaarheid in onze gemeente. 

De ruimtelijke ontwikkeling van Schagen vraagt om een integrale aanpak. Bij nieuwe woningbouwlocaties letten we ook op bereikbaarheid, groen, voorzieningen, duurzaamheid en een sterke lokale economie. Daarnaast richten we de fysieke leefomgeving zo in dat deze duurzaam en passend voor de toekomst is. Dit doen we via een actueel omgevingsbeleid, heldere ruimtelijke visies en een goed omgevingsplan voor de gehele gemeente. 

Samen met inwoners, maatschappelijke partners, ondernemers en andere overheden bouwen we aan een gemeente waarin iedere kern haar eigen identiteit behoudt, waar ruimte is voor ontwikkeling en waar ook toekomstige generaties prettig kunnen wonen, werken en leven. 

Verkeer, vervoer en openbare ruimte

We willen dat de gemeente en de regio goed bereikbaar zijn. Dit doen we door verder te werken aan de regionale doorfietsroute. En een volgende stap te zetten om de nieuwe ontsluiting via het traject Diepsmeerweg in Warmenhuizen te realiseren. Ook blijven we aandacht vragen bij provincie en Rijk voor verbeteringen aan de N9. Daarnaast blijven we ons inzetten voor goed en toegankelijk openbaar vervoer voor alle inwoners. 

We werken verder aan een aanpak die voetgangers en fietsers centraal zet. Verder werken we de centrumvisie Schagen uit, waar projecten aan gekoppeld worden op het gebied van parkeren en een autoluwer centrum. Ook stellen we het nieuwe parkeerbeleid vast. 
 
Verkeersveiligheid blijft belangrijk. We zijn bezig om de oversteken op de Menisweg veiliger te maken. We zorgen voor verkeersremmende maatregelen waar nodig. Naast verbeteringen aan de infrastructuur zetten we campagnes in voor veilig gedrag in het verkeer en betrekken we de politie bij wensen om te handhaven op snelheid.  

In 2027 zetten we het huidige beleid voor water en riolering voort. Versleten riolering vervangen we en waar mogelijk scheiden we afvalwater en regenwater, zodat het systeem beter werkt en beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden. 
Daarnaast ronden we het PSWR 2023-2027 af en stellen we samen met de Noordkopgemeenten een nieuw Programma Water en Riolering op, waarin we de plannen, benodigde investeringen en financiële gevolgen voor de periode vanaf 2028 vastleggen. 

De openbare ruimte is belangrijk voor een prettige, veilige en gezonde leefomgeving. In 2027 is er voor het eerst voldoende structureel budget beschikbaar om beheer en onderhoud planmatig uit te voeren en de kwaliteit van wegen, groen en andere voorzieningen op peil te houden. Daarnaast werken we aan nieuw beleid voor het beheer van de openbare ruimte. Zo maken we keuzes over de gewenste kwaliteit, het onderhoud, wat praktisch uitvoerbaar is en wat het kost. Bij onderhoud en vervanging houden we rekening met het veranderende klimaat, biodiversiteit, veiligheid en toegankelijkheid. 

Duurzaamheid

We willen een prettige woonomgeving waarin we materialen opnieuw gebruiken, minder aardgas, olie en steenkool nodig hebben en beter voorbereid zijn op hitte, droogte en hevige regen richting 2050. Daarom vertalen we onze doelen voor de lange termijn naar concrete acties voor de komende jaren. In 2027 stellen we een nieuw programma Duurzaamheid vast. Hierin verwerken we nieuwe wetten en landelijke doelen op een manier die past bij Schagen. In 2027 besteden we extra aandacht aan de volgende onderwerpen: 
 

• Aanpak van netcongestie: Het elektriciteitsnet raakt op sommige plekken vol. Daardoor is er minder ruimte voor nieuwe initiatieven op het gebied van energie.
• We ondersteunen de buurtaanpak van Liander en stimuleren de realisatie van lokale energiehubs op bedrijventerreinen. Zo gebruiken en wekken we energie slimmer op binnen de capaciteit van het elektriciteitsnet.
• Investeren in klimaatadaptatie: Extreem weer komt steeds vaker voor. Daarom passen we de openbare ruimte aan om beter om te gaan met hitte, droogte en hevige regenval. We zorgen ervoor dat hiervoor structureel geld beschikbaar is bij onderhoud van de openbare ruimte.
• In 2027 vervangt het nieuwe Warmteprogramma de Transitievisie Warmte .

Hiermee bieden we inwoners en ondernemers duidelijkheid over de overstap naar verwarming zonder aardgas.

• Om te zorgen dat de energietransitie voor iedereen betaalbaar blijft, versterken we de Lokale Aanpak Isolatie . Ons doel blijft om jaarlijks ongeveer 500 woningen te verduurzamen. Tegelijkertijd verlengen en versterken we de aanpak van energiearmoede  tot eind 2027. Zo helpen we huishoudens met een laag inkomen om hun energiekosten betaalbaar te houden.

Naast de energietransitie zet de gemeente Schagen in op zuinig gebruik van grondstoffen en het behoud van natuur. We sturen op een circulaire bedrijfsvoering en passen het Convenant Toekomstbestendig Bouwen toe bij projecten. Ook onderzoeken we hoe we vrijkomende materialen uit gemeentelijke sloopprojecten zo goed mogelijk kunnen hergebruiken. 

Door deze maatregelen te combineren met investeringen in biodiversiteit, groenvoorzieningen en duurzame mobiliteit, halen we het meeste uit elke euro. Met deze begroting leggen we een stevige, toekomstgerichte basis voor een duurzaam en leefbaar Schagen. 

Lokale Economie

Een sterke economie die goed voorbereid is op de toekomst, is belangrijk voor Schagen. In 2027 voeren we de Economische Agenda Schagen verder uit, samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en regionale partners. Via het uitvoeringsprogramma spelen we in op lokale en regionale ontwikkelingen. We blijven hierover in gesprek met de Ondernemers Federatie Schagen (OFS) en andere ondernemers. 
 
Voldoende en passende ruimte voor bedrijven blijft belangrijk. Op basis van de provinciale verwachting wat nodig is en onze eigen inventarisatie van bedrijventerreinen gaan we met de provincie en andere betrokken partijen in gesprek over mogelijkheden voor uitbreiding en verbetering. Ook werken we samen met ondernemers en belanghebbenden aan een toekomstvisie voor het centrum van Schagen, in samenhang met de uitvoering van het verkeersplan. Een aantrekkelijk centrum met winkels, horeca, terrassen, de weekmarkt, West-Friese folklore en evenementen is belangrijk voor inwoners en bezoekers. 
 
Ook regionaal blijven we samenwerken aan economische ontwikkeling en brede welvaart, onder andere via de Regionale Ontwikkelmaatschappij (ROMinWest) en het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN). ROMinWest richt zich daarbij met name op grotere economische transities en innovatie, terwijl ONHN zich vooral richt op het versterken en ondersteunen van het regionale MKB.
 
Toerisme en recreatie zijn belangrijk voor de economie van Schagen. Samen met de Kopgemeenten werken we aan de uitvoering van de Agenda Toerisme en Recreatie 2040 en aan de regionale destinatiemarketing. Daarbij richten we ons op groei die past bij Schagen, een betere spreiding van bezoekers en het aantrekkelijk houden van Schagen voor toeristen. 

We blijven werken aan goede en toekomstbestendige verblijfsrecreatie, zoals campings en vakantieparken. Vanaf 1 januari 2027 starten we met de Stichting Toeristisch Investeringsfonds Schagen (STIS). Ook blijft de Kustbus rijden en onderzoeken we hoe we de verbindingen tussen de kust, dorpen en stad voor recreanten kunnen verbeteren. Daarnaast werken we aan een nieuw strandbeleid waarvoor we inwoners, ondernemers en andere betrokkenen vragen mee te denken. 

De agrarische sector blijft ook belangrijk voor Schagen. In 2027 brengen we samen met agrarische ondernemers, LTO en andere betrokken partijen de ontwikkelingen, knelpunten en toekomstbehoeften van de sector in beeld. De resultaten van gesprekken en een enquête onder agrarische ondernemers verwerken we in een nulmetingsrapport. Dit vormt de basis voor verdere beleidsontwikkeling en ondersteuning van een toekomstbestendige agrarische sector. 
 
Binnen de Seed en Food Valley blijven we ruimte bieden aan groei en innovatie. We onderhouden actief contact met ondernemers en onderwijs en zetten onze strategisch accountmanager in om de samenwerking verder te versterken. Ook de Energy & Health Campus in Petten is een belangrijke economische motor. We steunen de ontwikkeling van de PALLAS-reactor, werken mee aan het Experience Centre en willen samen met de campus en het onderwijs de economische en maatschappelijke meerwaarde van de campus verder versterken. 
 
Evenementen dragen tot slot bij aan een aantrekkelijke en levendige gemeente. We blijven organisatoren ondersteunen en zetten ons in voor veilige en goed georganiseerde evenementen. 
 
Met deze aanpak versterken we de economie van Schagen en werken we aan brede welvaart. Zo houden we Schagen aantrekkelijk als gemeente om te wonen, werken, ondernemen en bezoeken. Zowel in de binnenstad, de dorpskernen als het buitengebied. 

Organisatie en regionale samenwerking

Participatie

In 2027 willen we onze participatieaanpak verder verbeteren. We gaan aan de slag met de participatieverordening, werken de visie op participatie uit in duidelijke regels en ondersteunen medewerkers met trainingen en hulpmiddelen. Zo betrekken we inwoners en ondernemers op een passende manier bij beleid, projecten en plannen. 

Dienstverlening

De gemeente is er voor inwoners en ondernemers. Daarom willen we een toegankelijke, betrouwbare en op de inwoner gerichte dienstverlening. Digitaal gemak en persoonlijk contact moeten naast elkaar mogelijk blijven. 

Veiligheid

We werken in 2027 verder aan een veilige, leefbare en weerbare samenleving waarin inwoners zich thuis, op straat en online veilig voelen. We versterken de voorbereiding op crises en maatschappelijke ontwrichting door te investeren in zelfredzaamheid, noodsteunpunten, crisisbeheersing en bedrijfscontinuïteit.  

Samen met politie, onderwijs, zorginstellingen en maatschappelijke partners zetten we in op het voorkomen en aanpakken van overlast, criminaliteit, jeugdproblematiek en onbegrepen gedrag. Daarnaast ondersteunen we veilige evenementen, een aantrekkelijk ondernemersklimaat en een veilig uitgaansleven. We investeren in de fysieke veiligheid van inwoners door aandacht te hebben voor crisisvoorbereiding, verkeersveiligheid, strandveiligheid en toekomstbestendige voorzieningen voor brandweer en reddingsbrigades. Ook versterken we de aanpak van ondermijnende criminaliteit en cybercriminaliteit en vergroten we de digitale weerbaarheid van inwoners, ondernemers en medewerkers. Preventie, samenwerking, informatie gestuurd werken en een weerbare overheid vormen daarbij de rode draad. 

Bestuur

In 2027 krijgt Schagen een nieuwe burgemeester. We zorgen ervoor dat de overgang tussen de huidige en nieuwe burgemeester soepel verloopt. Daarnaast willen we inwoners meer betrekken bij gemeentelijk beleid door ruimte te geven aan ideeën en initiatieven uit de samenleving. Ook zetten we ons in om jongeren en jongvolwassenen meer kennis te laten maken met de gemeente en hen meer te betrekken bij de lokale politiek. 

Organisatie en regio

De gemeente Schagen wil een actieve en betrouwbare samenwerkingspartner zijn in de regio, terwijl zij een zelfstandige gemeente blijft met behoud van lokale identiteit en zeggenschap. 

We werken regionaal samen om uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid, woningbouw, zorg, economie, landbouw, natuur, energie, arbeidsmarkt, mobiliteit en duurzaamheid goed aan te pakken. Daarbij vinden we het belangrijk dat de gemeenteraad goed betrokken blijft en dat regionale besluitvorming duidelijk en begrijpelijk is voor inwoners en ondernemers. 

Financiën

In het programma Financiën laten we zien waar onze grootste inkomsten vandaan komen. De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste bron van inkomsten voor de financiering van de taken van de gemeente. Daarnaast bevat dit programma de inkomsten van de Onroerendezaakbelasting (OZB), de forensenbelasting en de precariobelasting.  
 
De OZB is een belasting van de gemeente. Eigenaren en gebruikers van onroerende zaken, zoals woningen, panden en grond betalen deze belasting ieder jaar. De belastingtarieven zijn verhoogd met de inflatie zoals bepaald in de uitgangspunten kadernota 2027. De jaarlijkse OZB-verhoging zal zoals in het coalitieakkoord staat kritisch worden beoordeeld. In de basis wordt de OZB niet meer verhoogd dan met maximaal de Consumenten Prijs Index (CPI).